Các triệu chứng này được gọi chung là chóng mặt tư thế, nguyên nhân là do hạ huyết áp tư thế (HATT), làm máu và ôxy cung cấp lên não bị thiếu.

Hạ HATT là sự giảm huyết áp động mạch khi chuyển từ tư thế nằm sang tư thế đứng sau ba phút: Huyết áp tâm thu giảm trên 20 mmHg, huyết áp tâm trương giảm trên 10 mmHg.

Bình thường huyết áp được duy trì ổn định để cung cấp đầy đủ máu đến các cơ quan trong cơ thể. Để duy trì huyết áp bình thường cần các yếu tố:

Khi cơ thể chuyển sang tư thế đứng, do ảnh hưởng của trọng lực, máu sẽ dồn xuống chân. Ngay lập tức hệ thần kinh giao cảm được kích thích dẫn đến nhịp tim tăng, tim co bóp mạnh hơn và mạch máu co thắt nhiều hơn. Tất cả hoạt động này nhằm làm tăng huyết áp để đẩy máu lên não và các cơ quan khác một cách đầy đủ.

Bất kỳ nguyên nhân nào ảnh hưởng lên bốn yếu tố trên sẽ làm máu không đẩy lên não được mà dồn xuống chân (do tác động của trọng lực) sẽ gây ra tình trạng hạ HATT.

Hạ HATT thường là nhẹ, tuy nhiên có thể là dấu hiệu của một bệnh nặng. Vì vậy khi có biểu hiện hạ HATT cần phải đi khám bệnh để tìm nguyên nhân và điều trị thích hợp. Hạ HATT kéo dài có thể gây giảm trí nhớ, sa sút trí tuệ.

Mặt khác nếu hạ HATT nặng có thể gây ngất, bệnh nhân có thể té ngã và chấn thương như gãy tay, chấn thương hông hoặc trầm trọng hơn là chấn thương sọ não. Ngoài ra người bị hạ HATT có thể gây ra tai nạn nếu đang lái xe hoặc đang điều khiển máy móc.

Điều quan trọng người bệnh nên biết là khi có biểu hiện hạ HATT thì phải nằm xuống ngay, các triệu chứng sẽ biến mất nhanh chóng. Kế đến là phải đi khám bệnh càng sớm càng tốt để xác định nguyên nhân gây ra hạ HATT và có kế hoạch điều trị thích hợp.

Theo BS Nguyễn Xuân Bích Huyên, để phòng ngừa bị tụt huyết áp, nên uống nhiều nước, ăn đầy đủ chất (ăn nhiều bữa nhỏ, nêm thức ăn hơi mặn). Khi ngủ nên gối đầu cao để tránh bị chóng mặt khi tỉnh dậy. Buổi sáng sau khi thức dậy nên hít thở sâu trong vài phút, sau đó ngồi dậy từ từ rồi mới đứng hẳn lên. Nếu thấy hơi chóng mặt trong khi đứng thì nên gác một chân lên chiếc ghế thấp để giúp máu trở về tim nhiều hơn. Bảo đảm ngủ đủ thời gian và khi sử dụng một loại thuốc mới mà bị chóng mặt, mệt mỏi thì phải báo ngay cho bác sĩ để điều chỉnh thuốc kịp thời.

Thanh Trang

bacsigiadinh.org